Logo (klik voor homepage)
 
Homepage
Expositie
Museum
Ombouw
Surplus
Info
Nieuws
Bouwpakketten
TAPIR
Corver Radio 2
Enigma
APRS
EPPO
Corver Radio 1
Prijslijst
Evenementen
Wat is dit?
Links
VERON
VRZA
TAPIR
Elektro-Smog Detector
Nu leverbaar via Elektor

Door Paul Reuvers PE1BXL, Eric Post PE1MIX en Marc Simons PE1RTT.

Zendamateurs -en ook anderen- hebben in toenemende mate te maken met storingen. Huishoudelijke apparatuur, LCD-televisies, acculaders, LED-verlichting, laptops en dergelijke zijn in veel gevallen de veroorzakers van die storingen. In vrijwel alle gevallen zijn de storende apparaten voorzien van alle benodigde keurings-labels en in veel gevallen zijn ze afkomstig uit Azië. Chinese fabrikanten lappen de keuringseisen massaal aan hun laars en schrikken er niet voor terug om -illegaal- een keuringslabel na te maken. Daarnaast zijn de eisen die onze overheid stelt aan dergelijke apparatuur onduidelijk of onvolledig, waardoor grote hoeveelheden 'foute' apparatuur door de mazen van de wet glippen.
 
Met het nieuwe TAPIR-bouwpakket kunt u zelf deze storingsbronnen opsporen. Het pakket bestaat uit een grote printplaat, die is onderverdeeld in 7 kleinere printjes. Deze printjes worden voorzien van SMD-componenten en vormen tezamen de behuizing van het geheel.

Hiernaast is de TAPIR te zien. Het apparaat wordt gevoed met één enkele 1,5V batterij die eveneens in de behuizing is ondergebracht. Zowel E-velden als (magnetische) H-velden kunnen met de TAPIR worden gedetecteerd en zijn hoorbaar via de bijgeleverde oortelefoons.
  
De kleine TAPIR is voorzien van een koptelefoon

Het ontwerp van de TAPIR is even eenvoudig als doeltreffend. Het is gebaseerd op een schakeling met 3 transistoren die in 2005 is gepubliceerd in Elektor. Omdat we vinden dat een dergelijke detector niet in uw shack mag ontbreken, hebben we van Elektor toestemming gevraagd (en gekregen) om deze schakeling -in aangepaste vorm- nogmaals te mogen publiceren. Wij zijn Elektor hiervoor zeer erkentelijk [1].

Met de TAPIR hebben we ook een primeur te pakken. Het is ons eerste bouwpakket waarbij uitsluitend gebruik wordt gemaakt van SMD-componenten. Het maakt het totale ontwerp een stuk kleiner en stelt u tevens in staat om op eenvoudige wijze kennis te maken met deze onvermijdelijke techniek. Laat u niet afschrikken door de geringe afmetingen van de onderdelen. Ook voor de brildragers onder ons is dit heel goed te doen.

TAPIR staat voor: Totally Archaic but Practical Interceptor for Radiation.
 
Beschikbaar via Elektor
TAPIR is een éénmalig project van Museum Jan Corver. De 200 samengestelde bouwpakketten waren voor het eerst te koop tijdens de Radiovlooienmarkt in Rosmalen op 10 maart 2012 voor een prijs van EUR 15. Door de enorme toeloop was het pakket in enkele uren volledig uitverkocht. Inmiddels is het ontwerp van de TAPIR overgedragen aan het maandblad ELEKTOR, waar het tevens besteld kan worden.

 TAPIR op de ELEKTOR website
 
Close-up van enkele SMD-componenten E-veld antenne H-veld antenne

 
Defecte koptelefoon
De verkoop van de Tapir bleek een groot succes te zijn. Binnen enkele uren waren alle exemplaren verkocht. Helaas meldde zich de volgende dag één koper die een defecte koptelefoon bleek te hebben gekregen. We hopen dat er niet meer defecte exemplaren door ons zijn uitgeleverd, maar zeker weten we dat niet. De koptelefoons waren afkomstig van een restpartij die we voor dit project gratis hebben gekregen. En een gegeven paard mag je nu eenmaal niet in de bek kijken...

Helaas kunnen we evt. defecte koptelefoons niet vervangen. Heeft u een defect exemplaar, of wil de Tapir na het bouwen niet meteen werken, twijfel dan niet en probeer een andere. In principe kunt u iedere oortelefoon van een walkman, iPod of radio gebruiken. Onze excuses voor het eventuele ongemak.
 
Bouwbeschrijving
Bij TAPIR wordt een duidelijke bouwbeschrijving geleverd. In de handleiding wordt stap-voor-stap uitgelegd in welke volgorde TAPIR het best geassembleerd kan worden. Na de introductie kan de handleiding onder aan de pagina worden gedownload. Daarnaast vindt u hieronder een aantal gedetailleerde foto's die zeker van pas zullen komen bij de bouw.
 
In de TAPIR worden vrijwel uitsluitend SMD-componenten gebruikt. Alleen het tulp-chassisdeel en de koptelefoonaansluiting zijn conventioneel uitgevoerd. Het solderen van SMD is een nauwkeurig werkje dat een vaste hand vereist. Toch is het in de praktijk heel goed te doen.

De foto hiernaast laat de complete schakeling zien die zich vlak achter de antenne-aansluiting bevindt. Zorg bij het solderen voor een stabiele en vlakke ondergrond en zorg ervoor dat de werkplek goed is verlicht. Gebruik evt. een loupe.
  

TAPIR bestaat uit 7 kleinere printjes die zijn ondergebracht in één grote printplaat. De printen zijn reeds uitgefreesd en zitten slechts met enkele studs aan de grote print vast. Op deze manier is het gemakkelijker om de kleine componenten op de print te solderen. De kleinere printjes kunnen gemakkelijk van de grote print worden losgemaakt door ze 'uit te breken' met behulp van een kleine scherpe zijkniptang of (bijvoorbeeld) met een Dremel slijpschijfje (stof!).
 
Alle printen zijn duidelijk genummerd. Op twee printjes wordt ieder slechts één onderdeel aangebracht: op print 2 is dat de aan/uit schakelaar en op print 4 de koptelefoon-aansluiting. De kleinere printjes worden gebruikt als uiteinden van de behuizing en voor de tussenschotjes die het batterijvak vormen.

Als laatste wordt de batterij geplaats, waarbij een losse veer zorgt voor het massa-contact. Daarna kan het geheel worden getest en kan de kast worden dichtgeschroefd met het laatste printje.
  

De op deze pagina getoonde foto's zijn gemaakt aan de hand van het eerste prototype van de TAPIR. Het is mogelijk dat de foto's enigszins afwijken van de meegeleverde beschrijving. Zo is in de bovenstaande foto reeds één van de schroefbussen te zien, terwijl in de handleiding wordt voorgesteld om dit pas later te doen, wanneer beide zijvlakken zijn vastgesoldeerd. Welke volgorde u hanteert hangt af van uw gereedschap en uw soldeerkunsten.
 
De complete printplaat De complete schakeling met SMD-componenten (voor het aanbrengen van de antenne-bus) Zicht op de schakeling nadat de antenne-bus is aangebracht Koptelefoonaansluiting Schakelaar Batterij-compartiment Batterij-compartiment Batterij-compartiment en achterzijde
Gedeeltelijk opgebouwde behuizing Close-up gedeeltelijk opgebouwd achtercompartiment (schakelaar een koptelefoonaansluiting) Complete TAPIR zonder bovendeksel Plaatsen van de batterij-veer Plaatsen van de batterij Complete werkende TAPIR (zonder bovendeksel) Complete TAPIR (met gemonteerd bovendeksel) Complete TAPIR (met gemonteerd bovendeksel)

 
E-veld antenne
Voor het detecteren van elektrische velden (E-velden) kan een eenvoudige sprietantenne of draad worden gebruikt. In de handleiding wordt beschreven hoe een eenvoudige antenne kan worden gemaakt van een stukje VD-draad (installatie-draad).

Zorg ervoor dat de antenne goed is geïsoleerd, zodat geen contact kan worden gemaakt met andere apparatuur (bijvoorbeeld een transformator of hoogspanningsvoeding). Het lusje aan het uiteinde maakt het wat gemakkelijker om over een printplaat te 'vegen'.
  

 

 
H-veld antenne
Voor het meten van de magnetische velden (H-velden), maken we gebruik van een spoel (meegeleverd in het bouwpakket). Dit levert verrassende resultaten op en stelt u in staat om zeer hardnekkige storingen (afkomstig van bijvoorbeeld schakelende voedingen) snel op te sporen.

Met behulp van wat VD-draad en een tulp-plug kan een stevige antenne worden gerealiseerd. De VD-draad hangt aan massa en wordt gebruikt als 'frame'. Zie de onderstaande foto's voor meer details.
  

 

 
Download

Tapir bouwbeschrijving versie 0.02 (27 Feb 2012) (3MB PDF file)
Inclusief schema.


Referenties
  1. Elektor, Elektrosmog is te horen!
    Juni 2005.

Links


Jan Corver (klik voor homepage) Rood gekleurde links zijn momenteel niet beschikbaar
© Copyright Museum Jan Corver Laatste wijziging: Last changed: Sunday, 02 December 2012 - 10:25 CET.